پیشگیری از بارداری در فقه امامیه، به‌ویژه در مواجهه با روش‌های نوین پزشکی، از چالش‌های مهم معاصر در حوزه حقوق باروری است. با توجه به گسترش ابزارهای پزشکی، افزایش بارداری‌های پرخطر و تحولات جمعیتی، ضرورت دارد احکام فقهی پیشگیری از بارداری با رویکردی اصولی و کارکردی بازخوانی شود. مسأله پژوهش این است که با در نظر گرفتن قاعده لاضرر، اصل سلطنت، و ضرورت حفظ نسل، حدود اختیار انسان بر بدن خویش در موضوع باروری و جلوگیری از آن چیست؟ روش تحقیق این مقاله، توصیفی-تحلیلی همراه با روش استنادی کتابخانه‌ای است؛ که این کار با مراجعه به منابع فقه شیعی و به صورت استناد کتابخانه ای صورت گرفته است.
ضرورت پژوهش از یک‌سو ناشی از نیاز نظام سلامت و سیاست‌گذاری به معیارهای شرعی روشن درباره پیشگیری موقت و دائمی، و از سوی دیگر مرتبط با چالش‌های اخلاقی و حقوقی جدید در باب باروری، رضایت زوجین، و عقیم‌سازی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که فقه امامیه مدل «اختیار در چارچوب عدم ضرر» را ارائه می‌کند؛ به این معنا که پیشگیری‌های موقت و برگشت‌پذیر، در صورت نبود ضرر، داخل در قلمرو سلطنت مشروع هستند، اما عقیم‌سازی دائمی به دلیل ایجاد ضرر دائمی و تعارض با حفظ النوع جز در شرایط ضرورت جایز نیست. همچنین قاعده لاضرر در سه سطح فردی، نوعی و اجتماعی، مرزهای جواز و حرمت روش‌های مختلف پیشگیری را تعیین کرده و در موارد بارداری پرخطر مبنای رفع تکلیف محسوب می‌شود.