فصلنامه علمی جمعیت

فصلنامه علمی جمعیت

آیا قومیت‌ها در افغانستان باروری متفاوت دارند؟ تحلیلی بر داده‌های پیمایش سلامت و جمعیت افغانستان (DHS 2015)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه یزد
2 Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran.
چکیده
قومیت‌ها به‌عنوان مؤلفه‌ای بنیادین در ساختار اجتماعی و فرهنگی افغانستان، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی الگوهای رفتاری، به‌ویژه باروری دارند، که تحت تأثیر عوامل فرهنگی، اقتصادی و ساختاری میان گروه‌های قومی متفاوت است. این مطالعه با هدف بررسی تفاوت‌های باروری واقعی و ایدئال میان گروه‌های قومی در افغانستان انجام شد. روش پژوهش کمی و مبتنی بر تحلیل ثانویه داده‌های پیمایش جمعیت و سلامت افغانستان (۲۰۱۵) است. نمونه شامل ۲۴٬۹۴۱ خانوار و ۲۹٬۴۶۱ زن متأهل در سنین باروری (۱۵ تا ۴۹ سال) بوده و نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای و تصادفی سیستماتیک انجام شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (کای‌اسکوئر و رگرسیون چندمتغیره) در نرم‌افزار SPSS 26 تحلیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود تفاوت‌های قابل‌توجه در باروری ایدئال میان گروه‌های قومی، میزان باروری واقعی تقریباً یکنواخت و در سطحی بالا قرار دارد. این امر با نرخ پایین استفاده از روش‌های پیشگیری از بارداری و فاصله کوتاه بین موالید مرتبط است و موجب می‌شود اختلاف معناداری در باروری بالفعل میان گروه‌های قومی مشاهده نشود. بررسی باروری ایدئال نشان می‌دهد که قومیت‌های نورستانی، پشه‌یی و پشتون بیشترین تعداد فرزندان را مطلوب می‌دانند، در حالی که هزاره‌ها و بلوچ‌ها کمترین تمایل به فرزندان بیشتر را دارند. علاوه بر این، در تمامی گروه‌های قومی ترجیح فرزند پسر مشهود است و شدت این ترجیح در میان گروه‌هایی با باروری ایدئال بالاتر بیشتر است. این نتایج بر نقش تعیین‌کننده ترکیب عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در شکل‌دهی نگرش‌های باروری در افغانستان تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها