فصلنامه علمی جمعیت

فصلنامه علمی جمعیت

مطالعه باروری واقعی و عوامل جمعیتی-اجتماعی مؤثر بر آن در میان زنان متأهل شهر اهواز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه جامعه شناسی دانشگاه شیراز
2 دانشگاه شیراز
3 گروه جمعیت شناسی دانشگاه تهران
چکیده
در چند دهه اخیر، رفتار باروری و ارزش فرزند در میان جوانان ایران دچار تغییرات اساسی شده است و کاهش میزان باروری به زیر سطح جانشینی، نگرانی‌های جدی در زمینه ساختار جمعیتی و برنامه‌ریزی‌های اجتماعی و اقتصادی کشور ایجاد کرده است. عوامل متعددی از جمله ویژگی‌های فردی، خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی بر تصمیمات باروری تأثیرگذار هستند. هدف این مطالعه بررسی باروری واقعی در زنان متأهل در سن باروری شهر اهواز و عوامل مرتبط با آن بود. این پژوهش از نوع کمی و پیمایشی بود و جامعه آماری آن شامل تمامی زنان 15 تا 49 ساله ساکن مناطق شهری اهواز بود. نمونه‌گیری با روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ شامل ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و اقتصادی-اجتماعی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و اطلاعات مربوط به باروری واقعی بود. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی، آزمون‌های همبستگی و تفاوت میانگین و همچنین رگرسیون خطی تحلیل شدند. یافته‌های دو متغیره نشان داد که باروری واقعی زنان با سن، سن همسر و طول مدت ازدواج رابطه مثبت و معنی‌داری دارد، در حالی که با میزان تحصیلات و سطح درآمد رابطه منفی و معنی‌دار نشان داد. همچنین، حمایت اجتماعی ادراک‌شده با باروری واقعی زنان رابطه مثبت و معنی‌دار داشته و نشان می‌دهد که زنان دارای شبکه‌های اجتماعی قوی‌تر و حمایت اجتماعی بالاتر، تمایل بیشتری به افزایش تعداد فرزندان دارند. نتایج این مطالعه بر اهمیت تقویت حمایت‌های اجتماعی و شبکه‌های حمایتی در خانواده و جامعه به منظور ارتقاء رفتار باروری تأکید دارد و می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان جمعیتی در تدوین برنامه‌های حمایتی مؤثر کمک کند
کلیدواژه‌ها
موضوعات