فصلنامه علمی جمعیت

فصلنامه علمی جمعیت

تحلیل ساختاری و گفتمانی منظومه قوانین مرتبط با مشارکت اقتصادی زنان در بازار کار ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه جمیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی برنامه ریزی اجتماعی و تعاون، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل محتوای قوانین مرتبط با زنان، مادران و خانواده در ایران انجام شده است. با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی جهت‌مند و نقشه‌برداری سیاستی، جهت‌گیری‌های حقوقی و سیاستی قوانین در پنج دسته اصلی شامل «زنان»، «زنان شاغل»، «مادران»، «خانواده‌محور» و «سایر قوانین» بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظام حقوقی ایران در حوزه زنان با چند گفتمان هم‌زمان مواجه است: گفتمان برابری حقوقی، گفتمان حمایتی جنسیت‌محور، گفتمان خانواده‌محور و گفتمان جمعیت‌محور. وجود این گفتمان‌ها به‌ویژه خانواده‌محوری و توجه به جمعیت، بازتاب ارزش‌های فرهنگی و الزامات جمعیتی کشور است. با این حال، هم‌نشینی این گفتمان‌ها در برخی موارد نیازمند تنظیم و تعادل‌بخشی است تا هم نقش‌های خانوادگی زنان تقویت شود و هم فرصت‌های اجتماعی و شغلی آنان به‌طور پایدار توسعه یابد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ارتقای کارآمدی سیاست‌های خانواده‌محور زمانی ممکن است که با توانمندسازی زنان و طراحی حمایت‌های والدگری همراه شود. بر این اساس پیشنهادهای سیاستی پژوهش شامل تقویت سازوکارهای حمایت از نقش‌های مادری در کنار حمایت از مشارکت اجتماعی زنان، توسعه حمایت‌های والدگری و بازنگری در سیاست‌های اشتغال زنان با رویکرد خانواده‌دوست و توانمندساز است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 30، شماره 126
زمستان 1402
تابستان 1405
صفحه 1-35