مقدمه: الگوی مصرف خوراکی خانوارها، شاخصی کلیدی برای سنجش رفاه، امنیت غذایی و تحولات اقتصادی-اجتماعی است. این پژوهش با هدف تحلیل روند و ترکیب مصرف اقلام خوراکی در خانوارهای شهری تهران و پیامدهای آن برای سلامت و برنامه‌ریزی شهری انجام شد.
روش: این مطالعه از نوع تحلیل ثانویه است که با استفاده از داده‌های رسمی مرکز آمار ایران، روند هزینه و مصرف خوراکی خانوارهای شهری استان تهران را در یک بازه زمانی بلندمدت (۱۴۰۲-۱۳۸۵) مورد بررسی قرار می‌دهد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان‌دهنده رشد شتابان هزینه‌های خوراکی (با افزایشی حدود ۳۹ برابری در کل دوره) و تغییرات معنادار در ساختار مصرف است. در حالی که هزینه‌های گروه‌های غذایی سالم نظیر میوه، سبزی، لبنیات و گوشت افزایش چشمگیری داشته، مصرف گروه‌های کم‌ارزش تغذیه‌ای مانند نوشابه‌ها، غذاهای آماده و شیرینی‌جات نیز با سرعت قابل توجهی رشد کرده است. همچنین، سهم هزینه خوراکی از کل هزینه خانوار پس از سال‌ها ثبات نسبی، از ۱۳۹۹ روندی افزایشی یافته که نشان‌دهنده فشار تورمی بر سبد غذایی خانوارهاست.
نتیجه‌گیری: الگوی دوگانه مصرف (افزایش موازی مواد غذایی سالم و ناسالم) پیامدهای پیچیده‌ای برای سلامت عمومی، عدالت غذایی و اقتصاد خانوار دارد. این وضعیت، خطر افزایش بیماری‌های غیرواگیر و تشدید نابرابری‌های تغذیه‌ای را به‌ویژه در دهک‌های کم‌درآمد بالا می‌برد. نتایج، لزوم توجه سیاستی یکپارچه و مداخلات هدفمند نهادهای مدیریت شهری (به‌ویژه شهرداری تهران) را در حوزه‌های آموزش تغذیه، تنظیم بازار، حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر و ارتقای دسترسی به غذای سالم آشکار می‌سازد.