این پژوهش با هدف تحلیل عوامل دوگانه جامعه شناختی مشکلات اقتصادی و افزایش سطح انتظار و رشد مصرف گرائی فرزندان بر گرایش والدین به بی‌فرزندی و تک‌فرزندی، به روش کمّی با روش پیمایشی انجام شده و به بررسی شیوع، توزیع و روابط متغیرهای جامعه‌شناختی در میان زنان و مردان بوشهری با حداقل یک سال سابقه ازدواج می‌پردازد. نمونه‌گیری به‌صورت در دسترس و با استفاده از فرمول کوکران، شامل ۲۳۷ نفر انجام، داده‌ها با پرسشنامه‌ای معتبر و پایائی آلفای کرونباخ بالای 7/0 گردآوری و روایی ابزار به‌صورت صوری و محتوایی توسط متخصصان تأیید شد. تحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی انجام گرفت با آزمون ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه به کمک نرم افزار SPSS انجام گرفت. نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین عوامل دوگانه جامعه‌شناختی و گرایش به بی‌فرزندی و تک‌فرزندی رابطه‌مثبت و معنادار متوسط (562r = 0.،Sig = 0.001 < 0.05)، بین مشکلات اقتصادی و گرایش والدین به بی‌فرزندی و تک‌فرزندی رابطه مثبت و معناداری (r = 0.475،Sig = 0.001 < 0.05) و بین افزایش سطح انتظار و مصرف‌گرایی فرزندان وگرایش به بی‌فرزندی و تک‌فرزندی رابطه مثبت ضعیف و در مرز معناداری وجود دارد ( r = 0.128، Sig = 0.056 > 0.05). نتیجه کلی پژوهش بیانگر آن است که عوامل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به‌صورت همزمان بر تصمیم خانواده‌ها در مورد تعداد فرزندان تأثیرگذارند. مشکلات اقتصادی به عنوان عاملی کلیدی و تعیین‌کننده در کاهش نرخ باروری مطرح است، و افزایش سطح انتظار و مصرف‌گرایی فرزندان تأثیر مثبت ولی ضعیف و غیرقطعی دارد.