هدف: نیازهایی همچون خوراک، پوشاک و سرپناه از مهم‌ترین نیازهای اجتماعی بشر محسوب می‌شوند. هدف تحقیق حاضر بررسی سیر تأثرگذاری تحولات سیاسی و اقتصادی دوران معاصر بر سیاست‌های مسکن و روندهای جمعیتی است.
روش: این پژوهش با روش اسنادی–تاریخی انجام شده و سیر تحولات مسکن و شهرسازی ایران را در نه دوره تاریخی مورد واکاوی قرار می‌دهد.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سیاست‌های مسکن و شهرسازی در ایران، در طول یک قرن اخیر، به‌طور فزاینده‌ای تابع نوسانات اقتصادسیاسی و تغییرات در ائتلاف‌های قدرت بوده‌اند؛ به‌گونه‌ای که هر تغییر عمده‌ی سیاسی یا اقتصادی، مسیر سیاست‌گذاری مسکن و در پی آن الگوهای مهاجرت، تمرکز جمعیت و اشکال سکونت شهری را دگرگون کرده است.
نتیجه‌گیری: بررسی این روند تاریخی از آغاز پادشاهی رضاشاه از سال ۱۳۰۴ تا امروز بیانگر آن است که مسکن، علاوه بر نقش کالبدی و اقتصادی، نقشی تعیین‌کننده در تمرکز جمعیت در کلان‌شهرها، گسترش حاشیه‌نشینی، تغییر الگوهای توزیع فضایی جمعیت و شکل‌گیری شیوه‌های نوین زندگی خانوادگی داشته است. بنابراین نتایج نشان می‌دهد هر چه به دوران معاصر نزدیک‌تر می‌شویم، وابستگی سیاست‌های مسکن به نوسانات اقتصادسیاسی و تحولات جمعیتی افزایش می‌یابد و این امر سبب شده است مسئله‌ی مسکن، هم از نظر اقتصادی و هم از منظر پیامدهای جمعیت‌شناختی، پیچیده‌تر و بحرانی‌تر شود.