فصلنامه علمی جمعیت

فصلنامه علمی جمعیت

عوامل اجتماعی-فرهنگی مؤثر بر تمایل به فرزندآوری در زنان شاغل آموزش و پرورش گنبد کاووس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه پیام نورتهران ایران Assistant Professor, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Payam University, Noor Tehran, Iran
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه پیام نور بجنورد ایران
چکیده
فرزندآوری پدیده‌ای مهم برای تمامی جوامع، به‌ویژه کشورهایی است که زیر سطح جانشینی قرار دارند. شناخت عوامل مؤثر بر تمایل به فرزندآوری به دلیل تأثیر مستقیم آن بر رفتار باروری و در نتیجه سیاست‌گذاری‌های جمعیتی، به یکی از اولویت‌های راهبردی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف بررسی اثر عوامل اجتماعی و فرهنگی بر گرایش به فرزندآوری معلمان زن شهرستان گنبد کاووس انجام شده است. روش تحقیق پیمایشی بوده و جامعه آماری شامل کلیه معلمان زن شاغل در آموزش‌وپرورش این شهرستان است که ۳۳۱ نفر از آنان با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی آن به روش محتوایی و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از ۷/۰ تأیید شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و آزمون‌های آماری استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که بین عوامل اجتماعی (مشارکت اجتماعی، مدگرایی، جامعه‌پذیری جنسیتی و مسائل اقتصادی) و عوامل فرهنگی (مشکلات فرزندپروری، مسائل اعتقادی، تقدیرگرایی و مسائل زناشویی) با تمایل به فرزندآوری رابطه معنادار وجود دارد، به‌گونه‌ای که سطح معناداری روابط کمتر از ۰٫۰۰۱ و ضرایب همبستگی در بازه ۳۳۸/۰ تا ۵۷۵/۰ قرار داشت. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که عوامل اجتماعی و فرهنگی در مجموع ۶۳٫۵ درصد از تغییرات نگرش به فرزندآوری را تبیین می‌کنند. بر اساس نتایج پژوهش، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران با بازنگری در سیاست‌های فرهنگی، تقویت حمایت‌های نهادی از زنان شاغل و ترویج الگوهای خانواده‌محور، زمینه ارتقای نگرش مثبت نسبت به فرزندآوری را فراهم کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات