فصلنامه علمی جمعیت

فصلنامه علمی جمعیت

تغییر هرم سنی و تاَثیر آن بر بازتولید گفتمان قدرت در آینده جهموری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی ،بروجرد،ایران
2 عضوهیات علمی دانشگاه ایت الله بروجردی
3 طلبه سطح چهار حوزه علمیه قم
چکیده
اجرای سیاست‌های تحدید موالید در دهه‌های گذشته در ایران، اگرچه در کوتاه‌مدت به کنترل رشد جمعیت انجامید، اما در بلندمدت منجر به شکل‌گیری ساختار سنی سال‌خورده و عبور از پنجره جمعیتی شد. این گذار ساختاری، چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و امنیتی نوظهوری را ایجاد کرده و شرایط بی‌سابقه‌ای را برای بازتولید یا دگرگونی گفتمان قدرت فراهم می‌سازد. ضرورت این پژوهش، ارائه تحلیلی آینده‌نگر برای درک پیامدهای سیاسی این تحول و تدوین سیاست‌های راهبردی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر تحلیل مکانیسم‌های واسط، به این پرسش اصلی پاسخ می‌دهد: تغییر هرم سنی ایران چه تأثیری بر بازتولید یا دگرگونی گفتمان قدرت در آینده خواهد داشت؟ چارچوب نظری تحقیق، ترکیبی از نظریه امنیتی‌سازی مکتب کپنهاگ و مفهوم بازتولید گفتمان قدرت (میشل فوکو) است. یافته‌ها نشان می‌دهد تغییر هرم سنی از طریق چهار مکانیسم کلیدی فشار بر اقتصاد سیاسی، دگرگونی در مطالبات اجتماعی، بازتعریف گفتمان امنیت ملی و تأثیر بر ظرفیت‌های آینده‌نگر قدرت، بستر محکمی را برای به چالش کشیدن یا بازسازی گفتمان مسلط قدرت فراهم می‌کند. در نتیجه، داده‌های جمعیتی می‌توانند از یک متغیر اجتماعی صرف، به عاملی کلیدی در بازتوزیع مشروعیت و بازتعریف اقتدار سیاسی تبدیل شوند
کلیدواژه‌ها
موضوعات