1
استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2
استاد کروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
سیاستهای کلی جمعیت، چارچوب راهبردی نظام جمهوری اسلامی ایران برای تضمین رشد پایدار جمعیت، ارتقای جوانی و تحکیم نهاد خانواده است. این سیاستها شامل ۱۴ محور اصلی و ۴۰ زیرمحور میباشند که حمایت همهجانبه از خانواده، افزایش نرخ باروری، ترویج سبک زندگی اسلامی-ایرانی، ارتقای سلامت جمعیت و توانمندسازی زنان و جوانان را هدف قرار میدهند. بررسی میزان همسویی برنامه هفتم توسعه با این سیاستها اهمیت بالایی دارد، زیرا تحقق اهداف جمعیتی کشور به اجرای هماهنگ برنامههای توسعهای وابسته است. در این مطالعه، محورها و زیرمحورهای سیاستهای کلی جمعیت با مفاد فصل ۱۶ برنامه هفتم و بخشهای مرتبط دیگر تطبیق داده شد و میزان پوشش آنها ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که حدود ۳۵٪ از محورها و زیرمحورها بهطور کامل، ۲۸٪ بهصورت جزئی و ۳۷٪ از آنها مورد توجه قرار نگرفتهاند. پوشش کامل عمدتاً در زمینه ارتقای سلامت، حمایت از مادران و زنان و اقدامات بیمهای و درمانی مشاهده شد، در حالی که پوشش ناقص یا غایب بیشتر شامل ترویج سبک زندگی اسلامی-ایرانی، آموزش عمومی خانواده، رصد شاخصهای جمعیتی و توسعه فضایی جمعیت است. با توجه به این یافتهها، پیشنهاد میشود برنامههای عملیاتی برای افزایش پوشش محورها و زیرمحورهای غایب اصلاح شوند، حمایتهای اقتصادی و فرهنگی از خانواده و فرزندآوری تقویت گردد، و سامانههای نظارت و رصد شاخصها بهطور مستمر توسعه یابند. نتیجهگیری کلی این است که برنامه هفتم توسعه در برخی زمینهها همسو با سیاستهای کلی جمعیت است، اما برای تحقق کامل اهداف جمعیتی کشور نیازمند اقدامات تکمیلی و اصلاحات برنامهای میباشد.